Birds With Skymirrors

Birds with Skymirrors is een voorstelling waarin de van oorsprong Samoaanse regisseur en choreograaf Lemi Ponifasio de milieuvervuiling in de Zuid-Pacific en de rest van de wereld centraal stelt, en van hier uit onze relatie tot de natuur ter sprake brengt. Ponifasio wilde deze voorstelling maken nadat hij op het eiland Tarawa, één van de Kiribati-eilanden in het Zuid-Pacifische gebied, vogels zag rondvliegen met een of ander reflecterend materiaal in hun bek. Vandaar de titel Birds with Skymirrors. Bij nader inzien bleek dat het hier om stukjes plastic van videobanden ging. Voor Ponifasio was het een veelzeggende ontdekking, zeker in dit kwetsbare gebied, de Pacific, waar de opwarming van de aarde en de milieuvervuiling de laatste decennia enorme schade heeft aangericht.

De kwestie die Ponifasio centraal wil stellen in Birds with Skymirrors is die van de relatie van de mens tot de aarde. Hoe komt het dat wij onze onderlinge afhankelijkheid met andere dieren en de natuur miskennen? Hoe kunnen wij weer integreren met de natuur? Volgens Ponifasio gaan de antwoorden op die vragen veel dieper dan wat kritische analyse en ontwikkeling van nieuwe technologieën. Wat hier nodig is, is een psychologische en culturele omslag.

Birds with Skymirrors wordt opgevoerd door dansers van het door Ponifasio zelf opgerichte gezelschap MAU. Mau is Samoaans voor zowel ‘visie’ als ‘revolutie’ en tevens de naam van de in 1908 opgerichte vrijheidsbeweging van Samoa. MAU is een gemeenschap van kunstenaars, wetenschappers en intellectuelen in Waitakere City in Nieuw-Zeeland. De dansers, musici en acteurs komen oorspronkelijk van verschillende eilanden in het Stille-Zuidzeegebied. In Birds with Skymirrors zijn zes van de dansers afkomstig van de Kiribati-eilanden.

Zoals in al zijn voorstellingen met MAU verbindt Ponifasio ook in Birds with Skymirrors muziek en moderne dans met traditionele rituelen en ceremonieën. Het zingen van sommige performers en de langzame, precieze bewegingen maken het in combinatie met de spaarzame belichting, de set en de muziek een bijna ceremoniële ervaring, waarin de tijd is vertraagd en het publiek wordt aangemoedigd om niet alleen te kijken, maar ook te reflecteren.

Het beeld van de vogels deed Ponifasio maakt in zijn voorstelling gebruik vandenken aan drie mythische verhalen: het beroemde De vergadering van de Vogels van de 12e eeuwse Perzische dichter Farid ud Din Attar; het mythische Samoaanse verhaal Sina en de aal, over het ontstaan van de eerste kokospalm; en het Hawaiaanse scheppingsverhaal Kumulipo, een gezongen gebed dat het ontstaan van de aarde omschrijft. De Kumulipo (de letterlijke betekenis van het woord is: begin in diepe duisternis) articuleert de verbinding tussen de lucht en aarde, de aarde en de oceaan, tussen het water en het land, land en mens, mens en god. Het beschrijft de onderlinge verbintenissen en het thema van overleving..