Arnold Schönberg was de zoon van een eenvoudige koopman in tweedehands goederen; men kon het hoofd boven water houden, meer niet. Muziekinstrumenten waren er niet totdat in de handelsvoorraad van vader een oude, maar waarschijnlijk niet zeer waardevolle, viool terecht kwam. Arnold leerde zichzelf viool spelen, waarbij de straatviolisten uit Wenen van die tijd zijn grote voorbeelden waren. Het is opmerkelijk dat Schönberg autodidact was; slechts van zijn toekomstige zwager Zemlinsky kreeg hij wat contrapuntlessen.

Zijn eerste eigen werk stamt uit het jaar 1897. Vier jaar later trouwde hij met Mathilde von Zemlinsky en nog in datzelfde jaar werd hij door bemiddeling van Richard Strauss benoemd tot compositieleraar aan het Stern-Conservvatorium in Berlijn.

In 1903 keerde Schönberg naar Wenen terug, werkte daar als componist, leraar, dirigent en begon te schilderen. Het was ook de tijd waarin de later zo bekende Weense school zich rondom hem vormde, met o.a. Alban Berg en Anton Webern. Daarnaast had Schönberg zich ontpopt als een vaardig schrijver over muziektheoretische en -esthetische onderwerpen. Van groot belang was de oprichting van de 'Verein für musikalische Privataufführungen' in Wenen, waar Schönberg en zijn leerlingen naar hartelust konden experimenteren; zo werd door Hauer en Schönberg hier de 'Komposition mit zwölf Tönen' ontwikkeld, de twaalftoonsmuziek die later zou leiden tot de seriële muziek.

Na de machtsovername door de nationaalsocialisten in 1933 werd Schönbergs positie in Berlijn onhoudbaar en vertrok hij naar New York, waar hij een jaar later hoogleraar werd aan de University of California in Los Angeles. Op 11 april 1941 werd Schönberg Amerikaans staatsburger. Voor politieke en met name Joods-politieke problemen begon Schönberg zich in die jaren, hoe kan het ook anders, bijzonder te interesseren. Uiteindelijk keerde hij weer terug tot het hem vertrouwde orthodoxe geloof dat hij op 18-jarige leeftijd had afgezworden.