Chernobyl

Context

De veelgeprezen miniserie Chernobyl van HBO vertelt het verhaal van de nucleaire ramp in 1986 bij de kerncentrale van Pripjat, in Oekraïne. De serie richt zich vooral op de gevolgen voor de mensen die er woonden en werkten, en laat tegelijk zien hoe de Sovjet-Unie probeerde de informatie die naar buiten kwam onder controle te houden. Wereldwijd werd de serie enthousiast ontvangen en bekroond met negentien Primetime Emmy Awards, waaronder de prijs voor beste muziekcompositie voor een miniserie, film of special.

Het ontstaan van de muziek

De basis voor de volledige soundtrack werd opgenomen op locatie in de Ignalina Nuclear Power Plant, een buiten gebruik gestelde kerncentrale in Litouwen, of gecreëerd met de stem van componist Hildur Guðnadóttir. In augustus 2018 bezochten Guðnadóttir, Chris Watson en Sam Slater de centrale. Ze brachten er een dag door met het opnemen van het geluid van machines, de enorme – soms zeshonderd meter lange – ruimtes en het verkennen van de klankmogelijkheden van de stilgelegde centrale. Daar werken dagelijks nog zo’n tweeduizend mensen aan het ontmantelen van het complex. De schaal van die omgeving vond direct zijn weg naar de muziek en speelde een bepalende rol in het componeren van de score.

Guðnadóttir en Slater bewerkten het opgenomen materiaal met een verzameling oude tapemachines, waarbij ze zich verdiepten in de visie van regisseur Johan Renck. Door het geluid via tape te vertragen en te herstemmen, werden normaal onhoorbare frequenties naar beneden gehaald en omgevormd tot langzame, kreunende echo’s van hun oorspronkelijke – voor het menselijk oor onbereikbare – klanken.

De zang van Guðnadóttir is het enige ‘traditionele’ instrument in de partituur. Haar stem vormt een kwetsbaar menselijk tegengewicht tegenover het industriële geweld van de ramp.

De live-uitvoering is opgezet als een meerkanaals geluidswerk dat speciaal tot zijn recht komt in industriële ruimtes. Wereldwijd zullen slechts een beperkt aantal uitvoeringen plaatsvinden, telkens op locaties die inhoudelijk resoneren met de muziek. Tot de bevestigde plekken behoren onder meer verlaten fabrieken, een crematorium en een technische fabriekshal.