Juggle & Hide

De onderstaande tekst is een fragment uit de Japan Foundation FY2023 International Creations in Performing Arts - Process Observer Reports

geschreven door Yamazaki Kenta

Over de regisseur
Juggle & Hide is een voorstelling die vertrekt vanuit Artamats kritische blik op zijn eigen eerdere activiteiten en werk. In Thailand geniet Artamat groot aanzien als kunstenaar met een experimentele stijl die zich niet conformeert aan de standaardvorm van "theater." In plaats van zelf scripts te schrijven, geeft hij concepten en settings vaak uit handen aan andere kunstenaars en acteurs, en voltooit het werk op basis van wat daaruit voortkomt. Ook Even This Song Father Used to Sing (Three Days in May) ontstond aanvankelijk vanuit improvisatie — de acteurs werkten met niets meer dan een brede setting en een eindpunt als kader. Voor de internationale tournee werd de voorstelling echter omgevormd tot een vast script om ondertiteling mogelijk te maken. Naast een reeks werken geïnspireerd op politiek betekenisvolle data in Thailand — waarvan Even This Song Father Used to Sing (Three Days in May) het bekendste voorbeeld is — maakte Artamat ook documentair theater dat de nadruk legt op de "performativiteit" van de performers, zoals In Ther's View: a Documentary Theatre, gebaseerd op interviews met actrices die actief zijn in Bangkok.

Politieke achtergrond

Achter Artamats beslissing om zijn eigen praktijk kritisch te onderzoeken en daar een nieuw werk uit te destilleren, gaan de veranderingen in de Thaise samenleving van de afgelopen jaren schuil. In Thailand, waar een wet op majesteitsschennis bestaat, kunnen politieke boodschappen leiden tot censuur of bestraffing, en moet er dus uiterst zorgvuldig mee worden omgegaan. Voor kunstenaars van de generatie vóór Artamat was metafoor dan ook een veelgebruikt middel om politieke boodschappen niet rechtstreeks te hoeven uitspreken. Maar de maatschappelijke sfeer lijkt te verschuiven. Zo wordt in Thailand het volkslied om 8.00 en 18.00 uur op openbare plaatsen gespeeld, waarbij men stilstaat totdat het is afgelopen — wie dat niet doet, riskeert een aanklacht wegens majesteitsschennis. Toch zou het aantal mensen in Bangkok dat zich hier niet meer aan houdt de laatste jaren zijn toegenomen.

Nu er steeds meer zorgen bestaan over de groeiende afstand tussen de jongere generatie en de monarchie, vond in september 2020 een massale anti-regeringsbetoging plaats voor het Koninklijk Paleis en op de Thammasat Universiteit daartegenover, waar studenten een tien punten tellend hervormingsvoorstel voor de monarchie indienden die de samenleving opschokte. Zulke openlijke kritiek op de monarchie was ongekend. Als politieke boodschappen voortaan direct kunnen worden uitgesproken, wat is dan nog het nut van ze bewust om te zetten in metaforen om er kunst van te maken? Deze ontwikkeling dwong kunstenaars van de generatie vóór Artamat hun opvatting over de rol van kunst grondig te heroverwegen.

Het creatieproces

Het creatieproces vond plaats over drie weken, van maandag 21 augustus tot zondag 10 september 2023, in het Bangkok Art and Culture Centre (hierna: BACC). Het schrijven van het script werd voornamelijk verzorgd door Pathipon Adsavamahampong, die al bij diverse werken van Artamat betrokken was, onder meer als toneelmeester voor de internationale tourneeversie van Even This Song Father Used to Sing (Three Days in May). Zij werkte aan het schrijven en herzien van het script in overleg met Artamat. Het creatieproces in het BACC was globaal verdeeld in een eerste week voor het eerste deel van het script, "Juggle," een tweede week voor het tweede deel, "& Hide," en een derde week voor de afronding.

De hoofdpersonages van J&H zijn objecten — er zijn geen acteurs of performers op het podium in de gebruikelijke zin van het woord. Het grootste deel van de creatietijd ging op aan het bepalen van de volgorde, plaatsing en het gedrag van de objecten, via een proces van vallen en opstaan, waarbij DuckUnit — verantwoordelijk voor de artistieke en technische leiding van dit werk — waar nodig nieuwe middelen en effecten toevoegde. Het werk bevat een grote hoeveelheid informatie die voor [internationaal] publiek onbekend kan zijn, waaronder de politieke tijdlijn van Thailand, Artamats persoonlijke tijdlijn en toelichtingen bij zijn eerder werk dat in het verhaal ter sprake komt. Tijdens de voorstelling worden bovendien steeds meer objecten op het podium geplaatst, terwijl beelden van meerdere camera's, footage uit eerder werk en bijbehorende foto's in hoog tempo worden geprojecteerd op twee schermen aan de achterkant en aan de rechterzijde van het podium.